Kasteelstraat 7   8340 Moerkerke-Damme

De Heerlijkheid van Moerkerke

De heren van Moerkerke

Boghaert

In 1293 is Leo van Moerkerke een der leenmannen van de graaf van Vlaanderen die een verkoopsakte van de tol die geheven werd op inwoners van de rand om Brugge bezegelen. Op zijn zegel staat zijn wapen: een keper, beladen met vijf schelpen. Hij is de eerste van Moerkerke die als leenhouder van het leen van Moerkerke tot nu toe kon teruggevonden worden.

 

Vanaf dan komen in de geschriften regelmatig heren van Moerkerke voor. De eerste heer van Moerkerke van wie we weten dat hij in de kerk van Moerkerke werd begraven is een Lodewijk van Moerkerke. Op zijn grafsteen stond: Chy gist Messire Loys de Moerkercke qui trepassa l an 1361 le jour de St Luc. Prie p. s. ame. Ook in de kerken van Damme en Aardenburg werden heren van Moerkerke begraven.

 

Op het einde van de 14de eeuw gaat de heerlijkheid over naar de familie van Praet, gezegd van Moerkerke. Deze tak van Praet draagt het wapen: goud, een schuinkruis van keel, beladen met vijf zilveren schelpen.

 

Lodewijk II van Praet van Moerkerke koopt in 1424 de baronie van Merwede en de heerlijkheid van Steyn, Poelwijk en Leerambacht van zijn halfzuster, Margaretha van Merwede en de heerlijkheid Vake in 1430. Hij poldert ook gronden in tussen het eiland Wulpen en het vaste land ter hoogte van het dorp Groede, toen ook Moerkerke genoemd. Ook bedijkt hij gronden in Scobbe en Evenrocken, later Moerkerkenland, die aan de heerlijkheid worden toegevoegd.

 

Zijn zoon Franke staat Merwede af aan zijn broer Daniël in 1461.

 

In 1567 verkoopt Karel van Sint Omaars, gezegd Morbeke, heer van Moerkerke, na de dood van zijn moeder Anna van Praet van Moerkerke Moerkerkenland aan Goossen van Raesvelt, heer van Raesvelt etc. Nadat Karel kinderloos sterft gaat de heerlijkheid naar Maximiliaan van Praet, zoon van Cornelis, en na de dood van Anne d’Oingnies, Karels tweede vrouw, ook het kasteel te Moerkerke. Maximiliaan verkoopt de eigendommen in 1586 aan Jan Lauwers.

 

Maximiliaans zoon Maximiliaan draagt de naam Moerkerke nog alhoewel noch vader noch zoon daar nog recht op hadden.

 

 

D.O.M.

Monumentum Nobilissimi viri Domini Maximiliani de Praet a moerkercke, ex illustribus viris et Baronibus olim de praet et merwede etc.a ex gente hac antiquissima inter caeteros proceres prodijt dominus Servatius de praet, qui caedis in Carolum Bonum Flandrie comitem perpetratae anno salutis M. et xxvj et ultor acerrimus sceleratos infectatus est sicarios, prodijt quoque dominus Balduinus de praet, cui anno M. ijc. conjux fuit domina maria, Domine Joannae Comitissae flandriae et hannoniae consanguinea, extitit quoque domina Judoca de praet, domina de moerckercke etc.a Domini ludovici a flandria, domini de praet etc.a velleris aurei equitis conjux.

Strenuus hic pro rege dux cohortis territorij franco-brugensis consul er senator perpetuus obijt 12 Januarij anno salutis mvjc. LXVII. Animeque suae et pauperum memor, in hac aede sacra tria fundavit anniversaria perpetua, ipso obitus sui die, in festo omnium defunctorum, et conversionis sacti pauli exsolvenda, datis in hec ..emosinas panum in pauperes tunc erogandas 415 florenis et 8 assibus annuis super agro franco-brugensi hypothecaris, cura horum omnium demandata nobili et consultissimo viro ac domino philippo tapaert a condilijs et actis dicti territorij, eiusque ordine successivo jn perpetuum filijs, et in horum defectum dominis et magistris mensae pauperum huius ecclesiae, ad singula dicta anniversaria semper invicandis, prout constat ex tonore jnstrumenti desuper confecti, et jn registro dictae mense descripti. Quartum anniversarium legavit ab haeredibus praestandum.

 

Maximiliaan van Praet, gezegd van Moerkercke, schepen van het Vrije voor het Westkwartier 1632-65, enige zoon van Maximiliaan x Johanna Taccoen, dochter van François, heer van Zillebeke x Antoinette van Steelant. Hij overleed in 1667 als laatste van zijn naam en wapen. Hij was getrouwd 1. op 7 juli 1640 te Brugge, met Cornelia van Peene, overleden in 1646, dochter van Pieter, heer van Kruininge, vanderwaese, ..., schepen der stad Brugge, en van Isabella Gloribus ex matre Anchemant, beide fondateurs van verscheidene godshuizen in de Bouveriestraat, 2. op 7 juli 1650, ook te Brugge, met Marie-Anne de Cortewille, vrouwe van ter Camere, Thoriswalle, Briarde, ..., overleden op 7 juni 1668, dochter van Johannes, heer der voornoemde plaatsen, en van Marie-Magdalena de Lannoy-Mingoval.

 

Maximiliaan droeg nog alleen de naam Moerkerke. Zijn grootvader Cornelis, zoon van François x Walburga van Sonnevelt, gehuwd met Leonora van de Werve, dochter van Jan x Isabella Salaert, werd leenplichtig op 6 mei 1569. Zijn zoon Maximiliaan volgde hem op in 1577.

 

Uit: RAB, DHOOGHE, 68E5, f° 118-118v; Epitaaf in Sint-Salvator; J. BETHUNE, Méreaux, p. 242-244.

 

In 1587 verwerft Clemens de Castillo de heerlijkheid en eist het recht om de naam Moerkerke te dragen op. Hij laat onderhouds- en verbeteringswerken aan het kasteel uitvoeren.

 

Op 8 juli 1609 verkoopt Clemens de Castillo de heerlijkheid aan François Boghaert.

 

 

Boghaert 013b.jpg

 

François Boghaert (Linker paneel van triptiek, privé bezit)

 

In 1642 huwt Maria Boghaert, erfgename van François, met Charles de Jausse de Mastaing, heer en baron van Cruyshautem.

 

Na de dood van Charles gaat de heerlijkheid in 1651 naar Maximiliaan, de oudste zoon, en in 1680 naar Philip, diens broer. In 1683 gaat de heerlijkheid over op Philips zoon Claudius.

 

In 1700 verkoopt Anne d’Orchies, Claudius moeder, de heerlijkheid aan Pierre de la Villette.

 

Pierre, die gehuwd was met Marie de Draeck, sterft kinderloos in 1716. De heerlijkheid gaat naar zijn zuster Jeanne-Adrienne.

 

Zij huwt met Philippe-François d’Hanins, die heer van Moerkerke wordt. De heerlijkheid blijft in handen van de familie tot in 1842.

 

Dan huwt Hermine d’Hanins de Moerkercke met August-Ernest baron de t’Serclaes de Wommerson. Hun oudste zoon huwt met Josephine Reussens. Zij hebben twee zonen, Werner en Auguste. Na de dood van hun moeder verdoen beide zonen hun fortuin zonder te tellen. Auguste sterft in 1902. Werner geraakt in de schulden. De eigendommen worden aangeslagen en verkocht.

 

In 1923 kopen de Broeders Xaverianen van Brugge het kasteel en richten er een juvenaat op.

 

In 1964 koopt kolonel Van den Broeck het vervallen kasteel en zal vanaf dan al zijn energie in de restauratie steken. Na zijn dood is het de familie, onder de naam N.V. Heerlijkheid van Moerkerke, die zijn werk verder zet.

Boghaert 013d.jpg